Cuối tuần qua, khu Little Saigon ở quận Cam, bang California, Mỹ, tổ chức cuộc thi áo dài truyền thống Việt Nam dành cho phái nữ, thu hút sự tham gia và theo dõi của đông đảo bà con người Việt. Những MC nam và nữ của chương trình đều mặc áo dài và áo the khăn xếp. Những bé gái, thiếu nữ cùng những quý bà quý cô người Việt thướt tha trong bộ trang phục dân tộc khi tham gia cuộc thi vẻ đẹp áo dài nhân dịp Tết cổ truyền.

Cuộc thi dành cho 4 nhóm, phân theo độ tuổi từ 5 đến 49 tuổi. Nhóm múa biểu diễn trong chương trình, trên nền những danh lam thắng cảnh nổi tiếng của quê hương.

Các thí sinh nhóm A từ 5 đến 11 tuổi, nhận được sự cổ vũ rất nhiệt tình của người lớn.

Các bé gái xúng xính trong tà áo dài, xinh xắn không thua gì các mẹ, các cô. Các bé cũng tham gia phần thi ứng xử rất trôi chảy.

Phần thi trang phục truyền thống của thí sinh nhóm B, tuổi từ 12 đến 17 cũng rất thú vị. Trong ảnh là những thí sinh lọt vào bán kết.

Sau đó diễn ra phần thi giữa 5 thí sinh nhóm C, tuổi từ 18 đến 29, lọt vào bán kết. Áo dài của các thí sinh nhóm này rất rực rỡ và các cô gái cũng hết sức xinh tươi. Cuối cùng là phần thi của nhóm D gồm các chị, các cô tuổi từ 30 đến 49. Các thiếu nữ còn phải trải qua vòng thi tài năng và ứng xử để chọn ra người xinh đẹp và xứng đáng nhất của cuộc thi áo dài. Những hoạt động văn hóa thế này rất thiết thực cho đời sống tinh thần của bà con xa quê hương.

Từ hai tuần lễ qua, vào những ngày cuối tuần, những ai có dịp đi ngang thương xá Phước Lộc Thọ trên đường Bolsa vào lúc trời đã tối, đều nhìn thấy một khung cảnh nhộn nhịp khác lạ, đèn đóm sáng rực, đầy sức sống. Ðó là hình ảnh của khu chợ đêm, mở vào 3 ngày cuối tuần, Thứ Sáu đến Chủ Nhật, từ 7 giờ chiều đến 12 giờ đêm, mang tên “Asian Garden 2011 Outdoor Night Market”, vừa hình thành ngay trước cổng Phước Lộc Thọ từ hôm 24 tháng 6, 2012***

Khoảng đất trống ngay trước thương xá Phước Lộc Thọ không chìm trong bóng tối như thường lệ mà sáng choang ánh đèn, mà rộn ràng tiếng nhạc và véo von giọng hát. Những quầy hàng được dựng lên. Này là quầy băng đĩa nhạc. Này là quầy đồ chơi trẻ con. Này là hàng quần áo, trang sức cho quý bà quý cô. Này là hàng quà lưu niệm cho khách thập phương. Này là gian hàng của Vua Khô Bò. Thoảng trong gió hè, người ta nghe mùi thơm của bắp nướng quyện với mỡ hành, mùi thơm của cánh gà nướng cháy da, của miếng sườn bò phết mật ong, hay cũng cảm thấy hít hà khi bước ngang nồi cháo lòng nức mùi ngò, và ngầy ngậy béo của hành phi. Ánh đèn sáng trưng từ những chiếc đèn neon cũng khiến khách dừng bước trước quầy hàng chè đủ màu sắc, nào là chè Thái, nào là sâm bổ lượng, nào là chè trái cây.

Và dập dìu làm nên cảnh nhộn nhịp, đông vui đó chính là người là người. Già trẻ có. Ðàn ông đàn bà có. Thanh niên nam nữ có. Có khách địa phương, có khách thập phương, có khách du lịch từ Việt Nam sang. Ý tưởng hình thành chợ đêm Phước Lộc Thọ của ông Frank Jao, chủ nhân thương xá Phước Lộc Thọ, bắt đầu từ chợ hoa, chợ Tết được mở vào mỗi dịp Tết Nguyên Ðán. Chợ hoa đêm trước khu thương xá Phước Lộc Thọ, tự lúc nào, đã không chỉ là một nét sinh hoạt khá đặc trưng của người Việt tại Little Saigon, miền Nam California, mà đó còn là nơi níu chân bao người khách Việt tha hương tìm đến, mong tìm chút không khí hoài niệm nơi quê nhà. Có điều, chợ hoa mỗi năm chỉ có một lần, và chỉ diễn ra vỏn vẹn trong một tuần. Sau ngày 30 Tết, con phố Bolsa ồn ào sôi nổi như lại trở về với dáng vẻ của người thôn nữ hiền lành, luôn đi ngủ sớm.

Ông Marty Hoàng Hứa, người quản lý khu thương mại Phước Lộc Thọ, nói, “Mở chợ đêm là ước mơ từ nhiều năm nay của công ty bởi trước giờ cộng đồng mình chưa hề có chợ đêm ở khu Little Saigon.” Theo lời ông Marty thì “chợ đêm không chỉ nhằm mục đích thương mại mà cốt yếu có chỗ để cộng đồng mình có nơi đưa gia đình đến vui chơi, ăn uống vào mỗi cuối tuần, đặc biệt là trong dịp hè có nhiều người từ nơi khác tụ tập về đây.” Có lẽ chính vì điều này mà chợ đêm Phước Lộc Thọ khai trương từ tuần lễ cuối tháng 6, như thỏa được ước muốn của nhiều người có thú đi chơi khuya, đặc biệt là khách phương xa ghé thăm Little Saigon, khiến cả người bán hàng cũng phải thốt lên, “Tôi không nghĩ là chợ đêm sẽ đông như vậy.”

***

Một đôi thanh niên nam nữ không nêu tên đứng mua chè tại quầy chè của Bà Tư Trái Cây Ngon hôm tối Chủ Nhật, ngay trước lễ Ðộc Lập, không chút ngần ngại chia sẻ suy nghĩ, “Ði chợ đêm thấy vui lắm.” Theo lời của chàng thanh niên thì đây là lần đầu họ đến chợ đêm Phước Lộc Thọ, khi tình cờ “đi ngang thấy thì ghé vô chơi”. “Chợ đêm như thế này thấy có lý lắm, vì nhiều người ban đêm cũng muốn đi chơi, muốn có chỗ ăn uống, coi văn nghệ này nọ.” Chàng trai nói. Vừa ngắm nghía một cách thích thú quang cảnh chợ đêm, anh Thanh Thái, một khách đi chợ nhận xét, “Quá vui luôn!” “Không khí quá vui, giống như ngày Tết ở Việt Nam vậy đó, nhìn thấy đâu đâu cũng đồng hương Việt Nam mình.” Anh Thanh Thái bày tỏ.

Ðứng cùng một nhóm gia đình đông người vừa ăn cánh gà, vừa nghe “ca sĩ” hát trên sân khấu, chị Ty Nguyễn, khách du lịch từ Việt Nam sang, vui vẻ chuyện trò, “Xuống khu Little Saigon này vui quá! Mấy hôm nay ở nhà người quen ở San Diego buồn gì đâu vì khu đó toàn Mỹ. Ðến đây, dù đã nghe nói là vui, nhưng cũng không hề nghĩ là có thể dạo chợ đêm như thế này.” Chị Ty Nguyễn nhận xét, “Chợ đêm Phước Lộc Thọ cho mình cảm giác như đang đi chợ đêm Bến Thành, hay Ðà Lạt. Tuy không quy mô như ở Việt Nam nhưng cảm giác ở đây hiền hòa, bình an hơn.”

“Chợ đêm không chỉ nhằm mục đích thương mại mà cốt yếu có chỗ để cộng đồng mình có nơi đưa gia đình đến vui chơi, ăn uống vào mỗi cuối tuần, đặc biệt là trong dịp hè có nhiều người từ nơi khác tụ tập về đây,” theo ông Marty Hoàng Hứa, người quản lý khu thương mại Phước Lộc Thọ. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt). Tươi tắn nụ cười trên môi, danh hài Vũ Bão, người đã đăng ký thuê hai gian hàng tại chợ đêm cho Trung Tâm Băng Nhạc Vũ Bão, cho biết, “Thực sự lúc đầu tôi nghĩ chợ đêm chỉ lai rai thôi, nhưng không ngờ là quá đông. Khách từ khắp nơi tụ về đây. Rất là vui.” Cũng chính vì lượng khách đông hơn mong đợi như vậy nên “hề” Vũ Bão “cảm thấy thật là thú vị khi phục vụ cho khán giả ngay tại chợ đêm.”

“Nhìn chợ này là thấy kỷ niệm chợ đêm ở Việt Nam,” hài Vũ Bão nói thêm. Cho rằng mình “bị bắt cóc lên sân khấu biểu diễn khi đến chợ đêm” nhưng ca sĩ Khánh Trân cũng thừa nhận rằng, “Hát ở đây rất vui, bà con vỗ tay nhiệt tình lắm!” Sân khấu ngoài trời, ban nhạc ngoài trời, chợ ngoài trời, không có sự bít kín của không gian, nên cái gì cũng thoáng đãng, cái gì cũng dễ chịu. Chợ giản dị, khách bình dân. Thế nên khách đến chợ đêm vui chơi chẳng ai tiếc gì những tiếng vỗ tay thật giòn, những lời cổ vũ thật to, cho người đứng trên sân khấu, dù là ca sĩ chuyên nghiệp hay ca sĩ kiêm người bán hàng, người đi ngao du phố đêm. Chị Huê Võ, người bán hàng của một quầy đồ chơi, không giấu được vẻ hồ hởi trước không khí tấp nập của khách đến chợ đêm, chia sẻ, “Khi đăng ký mở gian hàng, cũng đã nghĩ rằng là sẽ đông, nhưng không ngờ là đông như vậy. Khách tấp nập ồn ào.”

Trả lời cho câu hỏi người đến chợ đêm xem nhiều hay mua nhiều, chị Huê Võ nói, “Người ta mua đồ cũng nhiều. Coi vậy chứ cho dù kinh tế có xuống nhưng người ta vẫn mua đồ chơi, vẫn ăn xài à.” Theo nhận xét của danh hài Vũ Bão và chị Huê Võ, thì “khách già khách trẻ gì cũng đều có, lượng khách đi theo gia đình có ông bà, cha mẹ và các em bé cũng đông”. Ði chợ đêm là một trong những thú vui của nhiều người, như một kiểu dạo phố ngày hè, khi trời đã dịu mát. “Thoáng đãng, ăn uống nhẹ nhàng, giá rẻ, lại có nghe ca nhạc, khi hứng chí thì cũng có thể nhảy lên sân khấu làm ca sĩ luôn, thì tại sao lại không thích?” Anh Tony Vũ đi cùng nhóm bạn trẻ nêu cảm nghĩ.

Vừa ngớt tay bán hàng cho khách, chị Thu, ở quầy bán đồ nướng, nhận xét, “Tuần đầu ngày Thứ Sáu còn vắng do người ta chưa biết, nhưng qua Thứ Bảy Chủ Nhật thì đỡ hơn, đến tuần thứ hai thì đông hơn. Hy vọng tuần tới nữa sẽ lại ‘busy’ hơn tí nữa, vì người ta biết nhiều thì sẽ đi nhiều.” “Chợ đêm theo dự tính sẽ chỉ mở đến hết Mùa Hè, tức đến tháng 9, nhưng nếu nhu cầu và lượng khách đông thì công ty cũng sẽ mở tiếp cho đến Tết.” Người quản lý thương xá Phước Lộc Thọ cho biết. Ông Tyler Diệp, phó thị trưởng thành phố Westminster, cũng hy vọng, “Chợ đêm sẽ mang lại một sức sống mới cho Bolsa về đêm, và cũng sẽ mang lại sự phồn thịnh cho khu phố này.”

***

Gần 12 giờ đêm Chủ Nhật, nhiều người chủ chuẩn bị dẹp hàng, trong khi nhiều khách vẫn còn nán lại thưởng thức tiếp trái bắp nướng, miếng cánh gà, nghe những bản nhạc Việt qua tiếng hát của người ca sĩ bất đắc dĩ mà ngỡ như mình đang đứng đâu đó trên quê hương. Thoáng nghe tiếng một ai đó hẹn nhau, cuối tuần, sẽ trở lại Bolsa, và, đến chợ đêm.

Nói tới người Việt ở California, người ta sẽ nói ngay là khu Little Saigon. Mặc dù thành phố San Jose ở phía Bắc California có số dân cư người Việt đông nhất. Riêng vùng Little Saigon do nhiều thành phố phụ cận với thành phố Westminster như Garden Grove, Midway City, Fountain Valley, Santa Ana, Hungtinton Beach, và Anaheim nên Little Saigon trở nên là nơi tập trung sầm uất và náo nhiệt nhất.

Một tấm bảng trên xa lộ 405 tại Orange County hướng dẫn vào khu Little Saigon ở Westminster

Vỏn vẹn diện tích khoảng chừng 2 dặm vuông chạy lên chạy xuống, chạy qua chạy về mất khoảng 1-2 phút lái xe, hoặc 5-7 phút nếu có kẹt xe. Nhưng nơi này hội đủ điều kiện đông, vui và bát nháo như không khí đô thị ở Việt Nam. Không có bến xe đò, bãi đậu xe lam, nhưng ở đây cũng nghe được cái âm thanh nháo nhào như đang ở Xa Cảng Miền Tây. Không có quán cóc, không có vỉa hè, nhưng ở bên này cũng có thể nghe được tiếng ý ới gọi nhau của những khách đi đường, của kẻ hành khất.. làm như có cảm giác đang bước vội trên dọc hành lang của đường Lê Lợi hoặc giữa chợ Bến Thành của Saigon hoa lệ.

Điểm đến đầu tiên, khu vực Phước Lộc Thọ. Khách phương xa tới, hẹn bạn bè hoặc người thân ở đâu cho dễ tìm. Chỉ có ra nơi chỗ ba ông già người Việt gốc Hoa đang đứng. Vô đây mà mua hột xoàn nếu khách tiểu bang xa dành dụm được nhiều tiền. Và cũng vô đây để săn lùng CD, DVD ca nhạc, phim, hài.. khi muốn có món quà Quận Cam – California với giá rẻ rề đem về làm kỷ niệm.

Bản đồ vẽ tay khu Little Saigon với các thành phố lân cận

Đi ăn, đi ăn thôi. Qua Cali là chỉ ăn đồ Việt. Bún Cháo Phở Cơm và Đặc sản của các vùng miền. Tha hồ mà chọn lựa món ăn. Thậm chí cái ổ bánh mỳ của Cali không thôi cũng khiến khách thập phương thòm thèm muốn bưng nguyên cả tiệm về bên kia mà nhai cho thỏa thích. Qua chơi được mấy ngày thì cả chủ lẫn khách cứ ra ngoài Bolsa mà cơm hàng cháo chợ cho nó tiện. Nấu làm chi. Bày đặt. Tốn thời gian. Đi nhà hàng để thấy cái công nghệ lượm tiền. Phần ăn tại chỗ nè, được thử đủ món. Phần thì order to go đem về nhà, rồi phần thì hẹn ngày về, giờ lên máy bay để còn mà đi pick up.

Ăn uống xong thì đến mục đi ngắm phố ngắm phường, ngắm người qua lại . Mấy anh đến thăm thì đã có mấy ẻm take care. Riêng mấy chị thì có chợ Đêm Bolsa nghe đâu là được lắm. Còn nữa, đến Little Saigon để nói tiếng Việt và được thoải mái.. xả rác như người Việt. Và chẳng mấy chốc Little Saigon trở thành khu ghetto của người Việt ở xứ Hoa Kỳ. Dặn nhỏ bạn, đến Little Saigon thì nhớ lận theo tiền mặt. Đi bất cứ nơi đâu, mua thứ gì cũng thấy cash only!

Tên gọi Little Saigon (hay Tiểu Sài Gòn, Sài Gòn Nhỏ) thường chỉ những khu vực có nhiều người Việt sinh sống bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, nhất là tại Hoa Kỳ và Úc. Ban đầu đa số là người Sài Gòn. Các khu Little Saigon lớn có mặt trong thành phố Westminster, Garden Grove, San Jose, California, Houston, Texas. Westminster và Garden Grove nằm trong khu vực Quận Cam, California. Có nhiều khu Little Saigon ở khắp mọi nơi trên nước Mỹ.

Tại Quận Cam

Khu Little Saigon lâu đời nhất, lớn nhất và nổi tiếng nhất nằm tại thành phố Westminster và Garden Grove, Quận Cam, nơi người Việt chiếm 30,7% và 21,4% dân số theo điều tra dân số năm 2000 (tổng cộng trên 125.000 người). Trước kia, Westminster cũng như các thành phố gần đó là những vùng đất đai trồng trọt lớn. Từ năm 1975, người Việt tỵ nạn đầu tiên đến đây từ trại Pendleton, nằm cách Westminster 50 dặm về hướng Nam và từ các tiểu bang khác như Pennsylvania, Arkansas, Florida. Từ năm 1978, Đại lộ Bolsa trở thành khu trung tâm của Little Saigon nhờ các cơ sở thương mại do những người Việt đầu tiên lập nên, trong đó có chợ Hòa Bình, nhà sách Tú Quỳnh, và nhà hàng Thành Mỹ là những bảng hiệu đầu tiên. Về sau cộng đồng người Việt tràn ra những thành phố lân cận như Garden Grove, Stanton, Fountain Valley, Anaheim và Santa Ana.

Ngày 17 tháng 6 năm 1986, thị trưởng Westminster Chuck Smith đã làm lễ ra mắt Đặc khu Little Saigon trước thương xá Phước Lộc Thọ. Buổi lễ được đặt dưới sự chủ toạ của thống đốc tiểu bang và có sự hiện diện của đông đảo người Việt Nam trong vùng. Sau đó, các bảng chỉ đường được đặt trên xa lộ Garden Grove (Freeway 22) quanh vùng để chỉ đường đến Little Saigon.

Little Saigon tại Quận Cam là một vùng rộng lớn, với nhiều khu thương xá của người Việt và người Hoa, nằm phía Tây của Disneyland, giữa xa lộ California 22 và và xa lộ Liên bang 405. Ngoài các trụ sở thương mại còn có nhà hàng bán các món ăn Việt Nam và Á châu như cơm tấm, phở, bánh mì, bánh cuốn, Triều Châu, các siêu thị bán thực phẩm Việt Nam. Nhiều bác sĩ, nha sĩ, luật sư, kế toán người Việt cũng lập văn phòng tại đây để phục vụ thân chủ đồng hương.

Tại San Jose

Với dân số người Mỹ gốc Việt gần 100.000 người, thành phố San Jose, California là thành phố có số đông người Việt nhất tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cơ sở thương mại của người Việt nằm rải rác trên San Jose, không có tập trung như tại Westminster. Năm 2000, thương xá Grand Century Mall được thành lập tại đường Storey, trở thành một trọng tâm của người Việt tại San Jose.

Tại San Francisco

Kể từ đầu năm 2004 thành phố San Francisco đã chính thức thành lập khu “Little Saigon” trên đường Larkin giữa hai ngã tư đường Eddy và O’Farrell. Ở đây tập trung khoảng 2.000 người Việt trong tổng số 13.000 người Việt trên toàn thành phố. Hơn 80% các cơ sở buôn bán ở đây là của người Việt. Chính quyền đã thiết lập bảng chỉ dẫn trên đường và còn có kế hoạch xây cổng chào đón du khách tương tự như loại cổng dựng ở phố Tàu và phố Nhật San Francisco.

Tại Houston

Ngày 2 tháng 5 năm 2004, chính quyền địa phương đã chính thức đặt tên “Little Saigon” cho khu vực Midtown, với nhiều cơ sở thương mại của người Việt, nằm cạnh khu Downtown ở trung tâm thành phố Houston. Một trung tâm thương mại khác của người Việt là khu vực mới phát triển quanh Đại lộ Bellaire, phía Tây Nam thành phố.