Kể từ năm 1955, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua về điều luật Thư viện Tổng thống ( Presidential Libraries Act of 1955) cho phép thành lập hệ thống thư viện mang tên các Tổng thống do Nhà nước và Tư nhân cùng tài trợ. Hiện có 21 thư viện Tổng thống rải rác tại nhiều bang. Đây là kho dữ liệu bao gồm sách vở, bài viết, băng video, audio, thành tích và hồ sơ trong suốt quá trình tại nhiệm, hoạt động, kỷ vật liên quan đến cuộc đời của Tổng thống đó. Những tài liệu cá nhân này được lưu trữ như tài sản quốc gia.

Tại tiểu bang nơi Tổng thống sinh ra được chọn nơi đặt thư viện. Hai cha con Bush có hai thư viện ở Texas. Bill Clinton có tòa nhà ở Arkansas. Nơi ở của George Washington, Tổng thống đầu tiên, tại Mount Vernon bên bờ sông Potomac cũng là một thư viện mang tên ông. Tổng thống thứ 6 John Quincy Adams có tòa nhà cổ kính ở Massachusetts. J F Kennedy cũng có thư viện ở Boston.

Lễ khánh thành Thư viện G. W. Bush.

Abram Lincoln có tòa nhà hiện đại ở Illinois. Thư viện mới nhất George W. Bush vừa khánh thành với sự tham dự của Obama và các cựu Tổng thống Bush cha, Jimmy Carter và Bill Clinton. Ngoài ra, Tony Blair và nhiều chính khách nổi tiếng khác cũng đến dự. Liên quan đến Việt Nam nhiều nhất phải nhắc đến Lyndon Johnson qua đời năm 1973 có thư viện tại Austin, Texas. Được số hóa rất nhiều với đầu tư hơn 10 triệu đô la, người ta có thể nghe 640 giờ nói chuyện qua điện thoại của Tổng thống Johnson.

Giám đốc Thư viện Johnson, ông Mark Updegrove, nói rằng các thư viện của tổng thống không vinh danh tên tuổi của các ông mà thật ra chỉ trưng bày một hình ảnh đầy đủ của thời kỳ ông nắm quyền. “Nhiệm vụ của chúng tôi ở đây không phải để hướng dẫn lịch sử và nói cho mọi người biết họ phải nghĩ gì, chúng tôi chỉ muốn cho khách đến thăm biết tổng thống đã làm gì và đã ảnh hưởng tới cuộc sống của chúng ta như thế nào.”, ông Updegrove nói. Thư viện Tổng thống cung cấp tư liệu cho các cuộc khảo cứu lịch sử. Điều này phản ánh tính chất xã hội dân chủ: “Những hồ sơ, những tài liệu đó thuộc về nhân dân, chúng không thuộc về vị tổng thống đó”, ông cho biết thêm. Tuy nhiên, việc bảo trì và quản lý các tư liệu quan trọng phải làm liên tục và đối mặt với nhiều thách thức bởi số lượng thông tin khổng lồ đòi hỏi nguồn nhân lực và kinh phí lớn.

Có một chi tiết rất thú vị. Trong số 21 thư viện, John F. Kennedy, Lyndon B. Johnson, Gerald Ford, và sau này nếu hai cụ Jimmy Carter and George W. Bush mất, được chôn ở chỗ khác. Còn lại hầu hết các Tổng thống có thư viện đều được hoặc mong muốn mình được chôn cất ở khuôn viên của thư viện. Khách đến đọc sách, xem video về cuộc đời. Nếu cần thì ra vườn vái mấy vái, nhất cử lưỡng tiện. Tin về Thư viện George W. Bush trên tờ Washington Post được bạn đọc có dịp comment thoải mái chế giễu ông này. Thế nào Thư viện này cũng lưu trữ những đoạn buồn cười vào kho lưu trữ. Người Mỹ nhất định không bỏ qua chi tiết nào, từ tốt đến xấu, từ thông minh đến sự dốt nát của mỗi vị Tổng thống.

Hai cha con Bush cùng làm tổng thống Mỹ

Dân mạng đưa lên đủ loại video nhạo ông. Nào là ngố, mặt buồn cười, đọc sai, nhầm Australia thành Austria, APEC thành OPEC, God Saved the Queen, gọi hải quân Navy là “Corpse-Man”. Ông Bush nhầm Mỹ có 57 bang, Canada có Tổng thống, Hawaii ở Châu Á, không phân biệt nổi giữa Tuyên ngôn và Hiến pháp, cho là Hiến pháp Mỹ được viết cách đây 20 thế kỷ, gọi châu Âu là một quốc gia, đủ kiểu ngọng và líu lưỡi. Sau này, giới truyền thông phát hiện Nhà Trắng có chiêu tránh nhịu cho Bush bằng cách viết phiên âm các từ khó đọc. Như Nicolas Sarkozy viết thành sar-KO-zee. Mugabe – moo-GAH-bee. Dân chúng đùa vui kết luận, ông Bush hơi bị dốt ngoại ngữ và trình độ có hạn. Có một còm trên Washington Post rất buồn cười “Cuối cùng G. W. Bush cũng tới thư viện lần đầu tiên trong đời” khi xem tin khánh thành Thư viện. 

Người ta bảo gia tài của người đàn ông bao gồm ba thứ: cô vợ hiền và đảm, con gái xinh và thông minh, và thư viện sách nhỏ tại gia đình. Hy vọng, đọc xong entry, nếu ai trong Hang Cua chưa đi thư viện thì cũng nên đến cho biết thế nào là nơi lưu trữ và sản sinh ra tri thức nhân loại. Và nếu chưa có tủ sách, hãy sắm cho mình một góc nhỏ của tâm hồn. Đừng đợi lúc làm nguyên thủ quốc gia mới đến thăm thư viện lần đầu, chỉ để cắt băng khánh thành như một bạn đọc đùa Tổng thống Bush.

Blog Hieu Minh