Hoa Kỳ - Đất Nước Hoa Kỳ - Du Lịch Hoa Kỳ - Visa Hoa Kỳ » cao bồi

Tìm hiểu cao bồi miền Tây Hoa Kỳ

admin — Fri, 12 Dec 2014 11:58:07 +0000

Cao bồi miền Tây ngoài đời thực ra không hấp dẫn và phiêu lưu như trong phim ảnh hay tiểu thuyết. Họ chỉ đơn giản là những anh chàng chăn bò, đóng vai trò to lớn trong văn hóa miền viễn Tây xưa cũ. Thuở xa xưa, cao bồi – những người chăn bò là sợi dây dính kết cả miền viễn Tây lại. Cao bồi được thuê trông coi bầy đàn gia súc cho các chủ trại, thông thường là những bầy đàn lớn trong một diện rộng. Chăn nuôi gia súc từng là một nền công nghiệp lớn, bởi thế mà cao bồi đóng một vai trò rất quan trọng trong việc mang đến một cuộc sống ổn định cho những vùng đất miền Tây nước Mỹ. Đời sống phong phú của những chàng cao bồi hình thành nên một nền văn hóa đặc trưng, mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt và trở thành một phần của linh hồn Mỹ.

Nguồn gốc

Thuật ngữ “cowboy” xuất hiện lần đầu trong tiếng Anh vào khoảng năm 1715 – 1725, được dịch sang từ “vaquero” – một từ tiếng Tây Ban Nha để chỉ những người cưỡi ngựa coi sóc gia súc. Thuật ngữ Tây Ban Nha này có một lịch sử lâu dài và ra đời trước văn hóa cao bồi đến chừng vài thế kỷ. Dân gian cũng truyền miệng một câu chuyện đơn giản hơn. Từ cowboy được cho là hình thành từ đặc thù công việc của những chàng trai trẻ chăn gia súc, những người đòi hỏi nhiều thể lực và luôn bị ông chủ thúc giục những câu đại loại như “Fetch that Cow, Boy!” (“mang con bò kia lại đây nào chàng trai!”).

Phương thức dùng một người cưỡi ngựa để trông coi gia súc bắt nguồn từ Tây Ban Nha, sau khi được mang đến lãnh thổ Mesoameric trải dài qua nhiều vùng đất ở châu Mỹ, nó bắt đầu phát triển ở Mexico rồi nở rộ sau khi đến với miền Bắc nước Mỹ. Văn hóa cao bồi ở Mỹ hình thành vào khoảng giữ thế kỷ 17. Và cũng như nhiều nền văn hóa xưa khác, câu chuyện nguồn gốc về cao bồi cũng tồn tại nhiều giả thuyết khác nhau. Thầy tu Eusebio Kino (1645-1711) từ vùng đất Pimería Alta (thuộc Mexico) ngày nay đặt chân đến California vào năm 1687, một cuộc viễn chinh vào năm 1769 và sau đó là cuộc khám phá của nhà thám hiểm người Mexico Juan Bautista de Anza (1736-1788) vào năm 1774 được cho là đã hình thành nên văn hóa cao bồi ở Mỹ. Họ được cho là những cao bồi đầu tiên của vùng đất ấy.

Một ý kiến khác lại cho rằng cao bồi xuất hiện ở Mỹ sớm hơn, và cái nôi của nó là Deep Hollow Ranch – trại gia súc cổ nhất ở hòn đảo Long Island (New York), ra đời năm 1658.

Cow Boy ở Mỹ, 1888

Phục trang

Người ta hay lầm tưởng về hình ảnh của cao bồi miền Tây xưa, và cho rằng chàng cao bồi nào cũng oai vệ như Buffalo Bill Cody (1846-1917) – cao bồi, chiến binh nổi tiếng nước Mỹ. Thực tế, cao bồi không giắt theo hai bao súng trong đó yên vị hai khẩu súng lục. Họ ăn vận đơn giản, tương đối giống với cao bồi thời nay. Quần áo của họ chỉ đơn thuần giúp họ chịu đựng được cái giá lạnh ở những vùng đồng bằng phía Tây. Điều đáng nhắc đến về cao bồi là đôi boot và chiếc mũ của họ.

Đã hàng trăm năm nay, bất cứ người cưỡi ngựa nào cũng chọn mang boot cao gót. Nó vừa minh chứng người mang nó là một tay đua, vừa thể hiện tính cao quý. Cao bồi bắt đầu sử dụng phổ biến boot cao gót từ thế kỷ thứ 20. Mũ cao bồi là hình ảnh có tính biểu tượng cao nhất đại diện cho miền Tây xưa cũ. Chiếc mũ là dấu hiệu của sức mạnh và sự lao động chăm chỉ. Mũ cao bồi đã có từ rất lâu, vào khoảng giữa thế kỷ thứ 18 bởi công năng của nó thực sự rất quan trọng. Ngoài việc chống nắng, che mưa, nó còn là một phụ kiện để thu hút các cô gái. Và giá thành của nó thực sự không rẻ. Cách đây chừng một trăm năm, một chiếc mũ tốt có giá khoảng 15 USD. Ngày nay thì bạn phải bỏ khoảng 400 USD nếu muốn sở hữu một chiếc có chất lượng tương đương thế.

Cao bồi ở Texas ngày nay, trang phục không khác nhiều so với thế kỷ 19 (ảnh phía trên)

Cuộc sống

Hình ảnh cao bồi được tưởng tượng ra rất hấp dẫn trong mắt con người thời nay. Phim ảnh, truyền hình hay các tiểu thuyết đã dựng lên hình ảnh các anh chàng cowboy hấp dẫn, nhiều kỹ năng, tài giỏi và yêu thích phiêu lưu. Thế nhưng thực tế, cuộc đời họ không lúc nào cũng lấp lánh ánh sáng mê hoặc như thế. Phần lớn thời gian họ dành cho công việc, những công việc khó khăn chiếm tới 18 tiếng 1 ngày, bẩn thỉu và có phần nhàm chán. Họ không mạo hiểm, không phải chiến đấu. Vai trò to lớn của họ đa phần chỉ gói gọn trong việc ổn định ngành công nghiệp chăn nuôi gia súc. Cao bồi là những người cô đơn. Hầu như chỉ có họ cùng với đàn gia súc trong một vùng đất rộng lớn. Sự cô lập ấy được thể hiện trong nhiều ca khúc và câu thơ buồn bã của cao bồi.

Một đôi boot của cao bồi những năm 1920 có gắn đinh thúc ngựa, trang trí khá cầu kỳ

Rodeo – Cuộc đua tài của những người chăn bò

Có thể vì thế mà cuộc đua tài ra đời, nhằm khích lệ tinh thần và sự cứng rắn của những người chăn bò cô đơn. Nhiều cuộc đua đã xuất hiện không chính thức từ những năm 1820s-1830s nhưng chính thức được tổ chức lần đầu vào năm 1872. Cuối thế kỷ 19 đầu 20 là thời kỳ nở rộ nhất, cũng là thời điểm nổi lên của nhiều tên tuổi nổi tiếng như Buffalo Bill Cody và Annie Oakley. Một sự kiện chuyên nghiệp thông thường gồm các môn thi chính: quăng dây bắt bê, nhảy bắt nai, cưỡi ngựa không yên, cưỡi bò tót, cưỡi ngựa chạy theo mô hình cỏ ba lá.

Rodeo gặp phải hàng loạt những phản đối của các tổ chức bảo vệ động vật và nhân quyền. Ngành công nghiệp rodeo từ đó đã không ngừng cải tiến và đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc chăm sóc và bảo đảm an toàn cho gia súc và đấu thủ tham gia cuộc thi. Nhiều nơi đã cấm hoặc hạn chế các lễ hội rodeo, thế nhưng hàng năm vẫn có tới hàng nghìn cuộc thi rodeo được tổ chức trên khắp thế giới. Rodeo ngày nay phổ biến nhất ở Canada và Mỹ.

Màn cưỡi bò tót trong một cuộc thi ở Texas

Một đội Cowboy đua chuyên nghiệp ngày nay

Cuộc cạnh tranh giữa các cao bồi khỏa thân ở New York

admin — Thu, 11 Dec 2014 03:43:02 +0000

Người ta gọi New York là thành phố trần trụi, nhưng trên Times Square, chỉ có chỗ cho 1 người khỏa thân. Trong 13 năm qua, người đó là Robert Burck, còn được gọi là chàng Cao bồi khỏa thân. Dù thời tiết có ra sao, Burck vẫn đội mũ cao bồi và mặc một chiếc quần lót nhỏ màu trắng bó sát. Ông là điểm nhấn thu hút du khách không kém gì các màn hình cỡ lớn ở Times Square và quả bóng mừng năm mới ở đây.

Nhưng Burck giờ đã không còn cô đơn nữa, bởi sự xuất hiện của một người Anh-điêng khỏa thân. Đầu đội mũ lông chim, chân đi giày và mặc chiếc quần lót nhỏ chẳng kém cao bồi Burck, người Anh điêng khỏa thân đã mô tả mình là ông vua khỏa thân mới ở Times Square. “Tôi có nhiều sinh lực, năng lượng hơn” – người Anh-điêng khỏa thân, với tên thật được cho là Adam David, thổ lộ – “Hãy nhìn gã cao bồi kìa, trông đôi chân của ông ta thật mệt mỏi. Ông ta hiện đang ở một vị trí dễ tổn thương. Ông ta là kẻ đang bị thương.” Nhưng Burck nói rằng ông chẳng lo lắm, bởi kẻ bắt chước thật nhạt nhẽo. Nhưng Burck đã dọa sẽ viện tới tòa án để buộc đối thủ phải từ bỏ logo “Người Anh điêng khỏa thân” gắn trên quần lót, nói rằng việc này vi phạm bản quyền dòng chữ “Cao bồi khỏa thân” do chính tay ông ghi lên chiếc quần lót.

Ôm một cây đàn guitar và rảo bước dọc theo Times Square, chàng Cao bồi khỏa thân thường xuyên được người hâm mộ, chủ yếu là nữ giới tiếp cận. Ông sẽ chụp ảnh với họ khoảng 1 đến 2 kiểu rồi mời du khách đặt tay lên bộ ngực trần của mình. Một cô gái Anh nhăn mặt khi chàng Burck đề nghị cô đặt tay vào mông ông. Thế rồi vẻ mặt nhăn nhó lập tức biến thành một nụ cười. Chàng Cao bồi khỏa thân nói rằng ông kiếm được tới 1.000 USD mỗi ngày và tiền sẽ được người ta bỏ thẳng vào cây đàn guitar. Nghệ sĩ biểu diễn đường phố chuyên nghiệp đã 41 tuổi này tin rằng người Anh-điêng khỏa thân sẽ không tồn tại lâu.

“Tôi có cả ngàn mánh nhỏ mà anh ta không có” – Burck nói trước khi đánh đàn và hát một ca khúc đồng quê, rồi khoe cơ bắp trước một nhóm phụ nữ đang cười khúc khích. Chàng Cao bồi khỏa thân đã gây dựng được một thương hiệu lớn trong nhiều năm và trang web www.nakedcowboy.com của ông giờ rao bán cả áo phông, giầy cao bồi và quần lót cao bồi cho những người hâm mộ. Ông thậm chí còn là gương mặt đại diện cho một công ty kinh doanh sò ở Long Island và logo của công ty nằm ngay trên cây đàn guitar của ông.

Burck thậm chí đã mời những người muốn trở thành cao bồi khỏa thân giống mình tham gia làm ăn. Ông nói rằng cả gã Anh-điêng khỏa thân đáng ghét cũng được mời. Nhưng nhân vật này đã chơi “mánh bẩn” nhằm vào ông. “Hắn ta định chơi đểu tôi rồi đưa tôi ra tòa và biến tôi thành nô lệ của hắn. Dân cao bồi quan tâm tới công việc của cao bồi. Dân cao bồi chỉ yêu bản thân mình thôi” – ông nói.

Người Anh điêng khỏa thân cho biết mình đang kiếm được từ 200 – 500 USD mỗi ngày và chỉ cần chút mánh tiếp thị là thu nhập sẽ tăng gấp đôi. Anh ta cũng tin rằng gã cao bồi khỏa thân kia sẽ sớm biến mất. Sự cạnh tranh của hai người đã khiến dân địa phương bối rối. “Những con người này rõ ràng là chỉ dành cho du khách, chứ không phải dân New York” – Leslie Richmond, 46 tuổi, cho biết khi ông tới văn phòng. Quả thực như vậy, du khách đang rất sửng sốt. “Ở Pháp chắc chắn sẽ không có cảnh này” – Samia Coeugniet, 57 tuổi, đỏ mặt nói khi bà và con gái Julie chụp ảnh cạnh thổ dân Anh điêng khỏa thân – “Ở Pháp, người ta sống tự cao tự đại hoặc hướng nội. Ở đây con người thực sự cởi mở, thân thiện.”

Thực tế Times Square không phải lúc nào cũng thân thiện. Người Anh điêng khỏa thân nói rằng anh ta đã đối mặt với nhiều lời xúc phạm, đe dọa và cả những gã say khướt dọa đánh. Nhưng rồi người Anh điêng khỏa thân ngửa tay chỉ vào các tấm biển điện tử đang rực sáng ở Time Square và nói nhỏ: “Nơi đây được nhiều người xem là trung tâm của vũ trụ. Hãy nhìn xem nơi này lộng lẫy tới nhường nào. Có cả triệu ngọn đèn và một ngọn đèn đơn lẻ vẫn đang tỏa sáng tại đây”./.

Đến thăm Mỏ muối và Cao bồi Kansas, Hoa Kỳ

admin — Tue, 09 Dec 2014 18:05:04 +0000

Các thành phố tại bang Kansas nước Mỹ không có nhiều phong cảnh thơ mộng hay các kiến trúc hào nhoáng hiện đại, bù lại những cuộc phiêu lưu của các chàng cao bồi Viễn Tây ngày xưa đã để lại cho vùng đất này nhiều điều lý thú. Nằm giữa vùng hoang mạc bao la, nhiều thành phố, thị trấn ở đây vẫn thu hút du khách nhờ quá khứ hấp dẫn của chúng. Ngoài dòng nhạc jazz buồn tha thiết, Kansas còn nổi tiếng với những đồng cỏ đẹp nhất nước Mỹ. Dù tuyết phủ trắng xóa trong mùa đông hay đồi khô cỏ cháy vào mùa hè, thảo nguyên trải dài bất tận nơi đây vẫn làm xao xuyến trái tim du khách bởi vẻ mênh mông tĩnh lặng. Nếu may mắn đến Kansas vào mùa xuân, ai nấy sẽ ngây ngất bởi những vạt hoa dại đủ màu rực rỡ và màu xanh non trải rộng đến chân trời.

Bình yên Kansas

Thiên nhiên quả là ưu đãi cho vùng đất miền trung nước Mỹ này khi ban tặng thêm các mỏ dầu, mỏ muối rải rác đây đó. Trước khi đến thăm mỏ muối ở thành phố Hutchinson, bạn sẽ được dừng chân tham quan Dodge City. Đây là một thị trấn có cảnh trí hệt như trong những phim về cao bồi miền Viễn Tây. Cũng dễ hiểu vì Dodge City là nơi được bảo tồn nguyên dạng khung cảnh cách đây cả trăm năm để phục vụ cho việc làm phim.

Một dãy phố tiêu biểu của Dodge City

Sau cuộc nội chiến Nam – Bắc, miền Nam thua trận, kinh tế kiệt quệ, việc làm khó kiếm, nên mấy tay sừng sỏ mới mua bò của các tiểu bang như Texas hay Oklahoma mà đem đi bán trên Dodge City của Kansas, để lên xe lửa chuyển lên miền Bắc. Bò mua chừng 2 đô la một con mà bán đến 5 đô la. Người buôn bò lời quá, mà nơi hội tụ là ga xe lửa lớn nhất vùng này, tiệm rượu, nhà chứa mọc lên như nấm, mấy anh thanh niên đầu bò đầu bướu lại có súng trong tay thì rất thích gây hấn. (Nên nhớ là dù thua trận, người Miền Nam vẫn được quyền giữ súng, vì Hiến Pháp đã qui định như vậy).

Thành phố luôn luôn xáo động, súng nổ khắp nơi. Có một ông cảnh sát trưởng ra lệnh: “Ai bước chân vào thành phố này mà còn đeo súng, tôi sẽ bắn què giò”. Ông ta tên là Hitcock, không một tay cao bồi nào bắn súng nhanh bằng, nên họ đành chịu phép mà phải tuân hành lệnh của ông. Cho đến bây giờ, những tiệm rượu, chuồng ngựa, nhà chứa gái, ga xe lửa đã trở thành Museum mỗi năm đón nhiều triệu du khách ghé thăm.

Lối vào mỏ muối

Thành phố Hutchinson, bang Kansas muối nằm sâu trong lòng đất, dầy đến cả trăm thước, và trải dài hơn… 60 dặm! Nó lại là muối không pha tạp chất, người ta cứ đào lấy nó như đào đất và số muối thành phẩm nếu dùng để ăn, thì nước Mỹ ăn đến mấy ngàn năm mới hết. Nước Mỹ đã giàu có, mà ngay cả đến muối, ông trời cũng đặc ân ban cho sẵn, mà lại cho rất nhiều nữa mới lạ kỳ. Còn chuyện người xưa khám phá ra mỏ muối Hutchinson lại khá hi hữu. Cách đây gần 100 năm, ông Ben Blanchard – một thương gia chuyên mua bán đất đai – hi vọng sẽ giàu lên nhanh chóng nhờ kiếm được mỏ dầu, thế nhưng sau khi đã khoan bao nhiêu giếng, gia sản đã gần khánh kiệt rồi mà vẫn chưa thấy dầu đâu. Ông ta bèn âm thầm đi mua mấy chục thùng dầu thô, ban đêm đem đổ xuống một lỗ giếng rồi phao tin là mình khoan trúng mỏ dầu.

Du khách tham quan mỏ muối

Có người ngây thơ mua lại vì bơm thử thấy dầu có vọt lên thật, song chỉ được có mấy chục thùng rồi tắc tị. Khi khoan sâu thêm dầu vẫn không thấy đâu mà lại đùn lên một thứ bột trắng như tuyết, nếm thử thì ra đó là muối ăn. Ngay lập tức, hơn 20 công ty muối đổ xô đến xin khai thác. Muối ở đây nằm sâu trong lòng đất, dày đến cả trăm thước, trải dài khoảng 100 cây số. Nó lại là muối không pha tạp, cứ việc đào như đào đất và có ngay muối thành phẩm. Nếu dùng để ăn, ước tính nước Mỹ phải dùng đến mấy ngàn năm mới hết.

Thật ra, lượng muối toàn dân Mỹ dùng để ăn rất nhỏ bé nếu so với hàng triệu tấn muối mỗi năm dùng để rải trên đường lộ ở những bang có nhiều tuyết về mùa đông (người ta rải muối trên đường phố để làm tan và giữ cho tuyết không đóng băng). Du khách muốn xuống mỏ muối phải mua vé chừng 20 USD, đi sâu xuống lòng đất 200m trong âm u. Đèn tắt tối thui khoảng một phút rồi bỗng thấy trước mặt sáng trưng. Sẽ có một đoàn xe goòng chở khách thăm thú mọi nơi. Có cả cửa hàng lưu niệm dưới mỏ.

Hai du khách nhí tạo dáng bên cạnh một tảng muối

Khi vào thang máy, mọi loại nước uống bị để lại vì nếu để nước chảy ra là muối có thể bị chảy tan theo dây chuyền gây nguy hiểm cho cả mỏ. Nếu khách muốn lấy một cục muối bằng nắm tay làm kỷ niệm thì cứ bỏ 1 USD vào thùng tiền, lấy một túi vải nhỏ đựng muối mang về. Những khu vực đã khai thác muối được chuyển thành nơi tồn trữ phim ảnh vì độ sâu, độ ẩm, nhiệt độ ở nơi đây bảo đảm lưu trữ rất an toàn, cho dù có xảy ra vụ nổ bom nguyên tử trên mặt đất.

Trong hầm có nhiều màn hình lớn, du khách có thể bấm tivi để xem hình ảnh, phim về việc khai thác muối. Tất cả xe cộ, xe goòng, xe xúc, máy móc vận hành dưới mỏ đều chạy bằng động cơ điện hoặc máy diesel. Lý do: trong hầm mỏ có rất nhiều khí metal, nếu máy móc có bugi đánh lửa sẽ có nguy cơ gây nổ.

Nguyễn Tân