Chiều dài 800 dặm (1.300 km )
Công suất tối đa 2,136 Mbbl / d (339.600 m3/d)
Đường kính 48 in (1219 mm)
Số trạm bơm 11

Đường ống dẫn dầu thô Trans- Alaska (TAPS) là một trong những hệ thống đường ống lớn nhất thế giới. Nó thường được gọi là đường ống dẫn dầu Alaska, đường ống dẫn dầu xuyên Alaska, hay đường ống Alyeska chuyển tải dầu thô từ vịnh Prudhoe qua cảng  Valdez vào trung tâm Alaska. Đường ống dẫn dầu thô là của tư nhân, thuộc sở hữu của Công ty Dịch vụ đường ống Alyeska được xây dựng giữa năm 1974 và 1977 sau khi Cuộc khủng hoảng dầu năm 1973 đã gây ra sự gia tăng mạnh giá dầu tại Hoa Kỳ.

Việc xây dựng các đường ống này phải khắc phục một loạt các khó khăn, xuất phát chủ yếu từ thời tiết cực lạnh, địa hình hiểm trở, bị cô lập. Đường ống Trans- Alaska là một trong những dự án quy mô lớn đầu tiên trên thế giới khắc phục được các vấn đề gây ra bởi lớp băng vĩnh cửu với kỹ thuật xây dựng đặc biệt đã được phát triển để đối phó với mặt đất đông lạnh. Dự án đã thu hút hàng chục ngàn lao động đến Alaska, gây ra một bầu không khí náo nhiệt tại thành phố cảng Valdez , Fairbanks, và Anchorage.

Thùng dầu đầu tiên của thông qua các đường ống dẫn vào năm 1977. Thỉnh thoảng có những sự cố như rò rỉ dầu từ do phá hoại,  bảo trì kém và do đạn bắn. Tính đến năm 2010 , đường ống dẫn dầu đã được vận chuyển gần 16 tỷ thùng (2,5 × 109 m3 ) dầu.

Alaska là một trong hai tiểu bang không giáp với bất kỳ tiểu bang nào khác của Mỹ (bang kia là Hawaii), là “hộp băng” với những ngày dài lạnh giá được Mỹ mua lại với giá chỉ hơn 3 xu/hecta, nhưng cũng là vùng đất chứa đựng nhiều bất ngờ kỳ diệu. Với diện tích hơn 1.477.000 km2, Alaska lớn hơn diện tích của Anh, Pháp, Italia và Tây Ban Nha cộng lại, nhưng được Mỹ mua lại từ Nga năm 1867 với giá 7,2 triệu USD. Chỉ có hơn 3 xu đôla/hecta, nhưng vụ mua bán này lúc đó cũng đủ làm dấy lên làn sóng phản đối rất lớn từ phần đông những người dân Mỹ. Họ gọi đây là “cái hộp băng của ông Seward”, sau khi Ngoại trưởng Mỹ William H. Seward tán thành việc mua bán này.

William Seward (1801-1872), cựu Ngoại trưởng Mỹ dưới thời Tổng thống Lincon, người đã mua Alaska về cho nước Mỹ

Vào thời điểm đó, rất ít người biết được tầm quan trọng của Alaska sau này cũng như nguồn tài nguyên khổng lồ mà Alaska cất giấu trong lòng nó.Tiểu bang gần Alaska nhất là Washington, nhưng cách đến 800 km, qua địa phận Canada. Với 40.000 km đường biển, dài hơn bất kỳ bang nào của Mỹ, Alaska được coi là bang có diện tích lớn nhất trong số 50 bang của Mỹ. Nguồn lợi thủy sản và giá trị xuất khẩu hàng năm của Alaska cũng lớn hơn giá trị của tất cả cá bang của Mỹ cộng lại.

Sở hữu mỏ kẽm Red Dog lớn nhất thế giới, thiên nhiên còn ban tặng cho Alaska mỏ đồng Kennecott dồi dào ở phía Bắc Cordova. Đó là còn chưa kể đến những giếng dầu và khí khổng lồ gần như chưa được động đến trong lòng bán đảo giàu có này. Hiện một ống dẫn dầu khổng lồ đang được lên kế hoạch xây dựng đến 48 bang của Mỹ để cung cấp nhiệt lượng cho hàng chục triệu người. Gỗ xây dựng từ những khu rừng lớn cũng luôn là nguồn xuất khẩu quan trọng của Alaska vì nhờ có Tongas – khu rừng lớn nhất ở Mỹ.Các cư dân đầu tiên của Alaska là những người châu Á, đến đây từ khoảng 10.000 năm trước Công nguyên.

Thành phố Anchorage, nơi sinh sống của một nửa số dân ở Alaska

Cho đến nay, dân số của Alaska chỉ khoảng 650.000 người và một nửa trong số này chỉ sống trong một thành phố, đó là Anchorage. Nếu lấy mật độ dân số của Alaska đặt vào diện tích Manhattan ở New York thì cả trung tâm thương mại khổng lồ này sẽ trở nên cực kỳ hoang vắng với số dân là 16 người. So sánh như vậy để thấy được Alaska rộng lớn và nguyên sơ đến mức nào. Đây thực sự đúng với nghĩa đen tên gọi “Vùng đất lớn” của nó.Thành phố Anchorage, nơi sinh sống của một nửa số dân ở Alaska

Alaska sở hữu nhiều dãy núi hùng vĩ nhất thế giới, như dãy Brooks và Alaska. Dãy Alaska cũng là nơi có ngọn núi cao nhất Bắc Mỹ, núi McKinley với độ cao hơn 6.700 mét, bao quanh bởi những ngọn núi cao khác. Từ trên trực thăng nhìn xuống một thung lũng khổng lồ vây quanh bởi những ngọn núi lớn hùng vĩ, con người sẽ thấy thực sự mất cảm giác về tỷ lệ và kích cỡ.Alaska cũng là quê hương của những dòng sông băng, khoảng 5.000 con sông – trong đó mỗi sông băng có diện tích lớn hơn cả Thụy Điển, và là nơi lý tưởng để chơi thể thao, leo núi hay các môn thể thao tìm cả giác mạnh. Là điểm đến của những dòng sông mang nặng thứ cá quý hiếm – cá hồi, Alaska là nơi trú ngụ của nai sừng tấm Bắc Mỹ, dê núi, gấu đen và rái cá biển…

Tàu hỏa du lịch được cho là tuyến đường sắt đẹp nhất thế giới ở Alaska

Các sinh vật ở Alaska được cho là rất quý hiếm, tồn tại từ thời nguyên thủy đến nay, nên chính phủ Mỹ hiện không cho mở rộng khai khoáng ở khu vực này.Alaska được gọi là “hộp băng”, nhưng sự thật nơi này không hoàn toàn chỉ là tuyết. Mùa hè ở miền Trung Nam khu vực này kéo dài từ tháng 5 đến tận tháng 10. Trong những tháng ấm áp nhất, nhiệt độ có thể dao động từ 15-20 độ C và bầu trời chan hòa ánh nắng. Mùa Đông có thể dài và lạnh hơn, nhưng mùa Đông ở Alaska có sự hấp dẫn riêng của nó. Lúc này, Alaska sôi động với những hoạt động và trò chơi dành cho cả trẻ con và người lớn.

Có thể vì được tận hưởng lâu nay không khí trong mát và thiên nhiên ưu đãi nhiều, nên thực sự rất ít nơi nào trên thế giới con người với con người lại đối xử chân thành và tin tưởng nhau như ở đây. Nếu bạn đến Alaska, hãy cố tận hưởng cảm giác bình an này.

Trần Thị Mai

Eskimo (hoặc Esquimaux) hoặc Inuit-Yupik (Alaska:Yupik Inupiat) là dân tộc bản địa sống trên vùng băng giá phân bố từ Đông Siberia (Nga), qua Alaska (Hoa Kỳ), Canada, và Greenland. Hiện nay, người Eskimo có khoảng hai đến ba triệu người, phân thành các nhóm như Eskimo Labrador, Eskimo Bắc Cực, Eskimo Alaska, Eskimo Siberia…

Một người Eskimo ở Greenland	Một phụ nữ Eskimo ở Alaska, năm 1907

Cách đây khoảng 4000 năm, các bộ lạc người Eskimo cổ đã vượt qua eo biển Bering trong đợt di cư từ miền đất Siberia cằn cỗi lạnh giá để tiến về hướng đông. Các nghiên cứu nhân chủng học về Bắc cực đã cho thấy sự hiện diện của nền văn minh Eskimo tại Mũi Krusenstern vào khoảng 1850 năm trước Công nguyên.

Ngôn ngữ Eskimo gồm hệ tiếng Eskimo và Aleut, trong đó hệ Eskimo có hai thứ tiếng Inupik và Yupik. Eskimo sống ở miền Bắc Canada – Greenland nói tiếng Inupik; người Eskimo ở vùng Nome Alaska, Đông Siberia người nói tiếng Yupik. Do sinh sống trên băng tuyết nên người Eskimo chịu rét cực giỏi. Họ thường mặc áo lông dày giản dị dạng túi khâu kín parka với áo tay dài, có mũ trùm đầu và quần mặc bó tới gót hoặc lửng tới gối, để ấm áp hơn phải khâu thành nhiều lớp xù xì, trùm khăn và mũ kín mít.

Nhà của người Eskimo

Nhà của người Eskimo thường xây bằng các khối băng tuyết nửa chôn dưới đất nửa chôn trên mặt đất, gọi là Igloo. Các Igloo có hình vòm với lỗ thông hơi ở giữa và một cửa ra vào. Mùa hè người Eskimo di chuyển bằng thuyền kayak hoặc umiak, dạng thuyền đơn giản bằng cây gỗ khoét rỗng và lót da hải cẩu, da sử tử biển, thuôn dài chứa được vài người. Mùa đông người Eskimo đi lại chủ yếu nhờ xe chó kéo, mỗi chiếc có khoảng 10 con chó.

Chó kéo xe của người Eskimo

Lương thực, thực phẩm chủ yếu của người Eskimo là thịt hải cẩu, cá voi, gấu, hươu, cá tuyết. Trong đó hải cẩu là thức ăn quan trọng nhất. Người Eskimo săn bắt hải cẩu bằng cần câu và lao. Thợ săn Eskimo có một cách bẫy thú rất hay là: lấy một đoạn gỗ liễu mềm hoặc xương cá voi vót nhọn, đầu quấn một sợi gân ép thành hình chữ S và đút vào miếng mỡ đặt dưới gốc cây. Các con thú như gấu, chồn, cáo đói thấy miếng mỡ liền nuốt ngay. Sau khi dạ dày tiêu hóa hết phần mỡ và gân thì khúc gỗ hoặc xương cá giãn nở sẽ đâm thủng dạ dày khiến con vật mất máu chết.

Thuyền của người Eskimo

Mùa Xuân người Eskimo có lễ hội chào Xuân, mùa Hè có lễ hội chào Hè, mùa Thu có lễ hội săn hươu, hải cẩu, cá voi, mùa Đông có lễ hội dựng nhà, tỉa gọt con vật trên băng, lễ hội may áo lông gấu, cáo, hươu, hải cẩu, ngỗng tuyết, lễ hội làm các dụng cụ từ sừng hươu, răng gấu, chó sói và gạc cá voi, lễ hội làm thuyền kayak, umiak, lễ hội đua chó kéo, lễ hội các linh thần và phù thủy…

Bắt cua ở Alaska là một trong những nghề giàu có. Một ngư dân có thể dễ dàng kiếm được 10.000 USD/tuần đi biển. Nhưng điều kiện thời tiết đã biến nó thành một trong những ngư trường nguy hiểm nhất thế giới: sóng dữ, thậm chí là lốc xoáy luôn rình rập, sàn tàu đóng băng và việc kéo những chiếc lồng sắt nặng vài trăm kg cũng khiến công việc này trở nên vô cùng thách thức.

Alaska là một tiểu bang của Mỹ, nhưng thật ra được sát nhập từ phần đất của người Nga thời xưa. Phần đất này nằm gần Bắc Cực, nên thời tiết băng giá thường xuyên. Tuy có hoàn cảnh khắc nghiệt hơn các tiểu bang khác, nhưng bù lại thiên nhiên đã ban tặng cho tiểu bang này nhiều cảnh đẹp của đại dương xanh thẩm vào mùa hè và băng tuyết vào mùa đông.

Những dãy núi tuyết bên cạnh những rừng thông già

Alaska còn nổi tiếng về các loài hải sản, đặc biệt là loài cua, tôm biển. Nơi đây cũng là nơi hội tụ của những đàn cá voi khổng lồ, thường là đề tài hấp dẫn không những cho du khách mà cho các nhà thám hiểm khoa học. Ngày nay, nhiều du khách thích chọn các chuyến du lịch bằng tàu đến tiểu bang Alaska để tận mắt nhìn thấy những đại dương băng giá với những tảng băng lớn, dãy núi hay là rạng san hô. Nhiều giới câu cá trên toàn Hoa Kỳ cũng như trên thế giới thường có những chuyến đi đến đây để câu cá như một thú tiêu khiển. Cá ở đây câu được đa phần là những loài cá ngon và lớn như cá hồi hay cá kiếm. Khách có thể tham gia các chuyến câu cá ngoài biển khơi hay ở các hồ lớn ở bán đảo Kenai.

Những tảng băng trôi vào mùa hè

Đến Alaska, ngoài các chuyến đi biển bằng tàu lớn nhỏ để xem băng tuyết, hay những cảnh nô đùa trên nước của cá voi hay cá heo, xem những bầy chim cánh cụt có đàn cả chục ngàn con… du khách còn có thể chọn những chuyến đi bằng cáp treo xuyên qua những dãy núi băng tuyết. Từ trên cao, du khách sẽ được ngắm cảnh vật tuyệt vời có một không hai trên thế giới. Anchorage là thành phố lớn nhất của tiểu bang này và là trung tâm giao thông vận tải, thương mại của phần lớn vùng Trung và Tây của Alaska. Xa lộ Glenn và xa lộ Alaska kết nối đất liền với các nhánh và kéo dài đến sông Dawson thuộc tiểu bang British Columbia của Canada.

Tàu du lịch sang trọng sẵn sàng đưa du khách thăm Alaska

Phi trường quốc tế Ted Stevens Anchorage lúc nào cũng nhộn nhịp. Đây là trung tâm vận tải hàng hóa lớn nhất. Hầu như những sản phẩm của xứ nóng đều được chở đến đây để phục vụ cho nhu cầu của người dân. Thành phố cũng là trung tâm của các hoạt động du lịch. Ngành công nghiệp không khói này đã mang lại lợi nhuận lớn cho tiểu bang. Chưa hết, Alaska cũng có nguồn tài nguyên dồi dào như dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên và cá, tạo ra nhiều công ăn việc làm, lợi tức vững chắc cho cư dân của tiểu bang ít dân này.

Những loài sơn dương trắng ở Alaska

Tại đây còn có hai căn cứ quân sự được xây dựng hồi Đệ Nhị Thế Chiến. Đó là Fort Richardson và Căn Cứ Không Quân Elmendorf. Ngày 27-3-1964, một trận động đất lớn xảy ra tại đây đã gây chết người và hư hỏng nặng nề cho thành phố. Nhưng thành phố nhanh chóng được tái thiết. Thập niên 1960 được xem là thời kỳ bùng nổ kinh tế. Khi dầu mỏ được tìm thấy ở Vịnh Prudhoe và những giếng dầu khác, đường ống dẫn dầu Alaska dùng để vận chuyển dầu thô được xây giữa thập niên 1970. Nhìn trên bản đồ thế giới, tiểu bang Alaska nằm cạnh nước Canada và eo biển của Thái Bình Dương và Bắc Băng Dương, gần với Nga và cách khá xa tiểu bang Washington và Oregon.

Nhà của người Eskimo ở xứ băng giá

Tuy nhiên, do việc lưu thông về đường hàng không và đường thủy thuận lợi, nên nguồn lợi hải sản được đưa về các tiểu bang nằm ven Thái Bình Dương như Washington, Oregon, và California dễ dàng. Có lần, đến thành phố Seattle của tiểu bang Washington, chúng tôi chứng kiến những đoàn tàu chở tôm, cua… từ tiểu bang Alaska về đầy ắp. Cá tôm tươi rói được đưa lên bờ, nơi có những chợ thủy sản lớn, tấp nập ngư phủ và du khách.

Bài & ảnh Khanh Vy/Viễn Đông

Alasla – xứ sở của băng tuyết và vô vàn sự thú vị của giá lạnh. Những hang động kỳ vĩ là một ví dụ, chúng nằm dưới lòng các dòng sông băng tại công viên quốc gia vịnh Glacier của bang Alaska, Mỹ. Mời các bạn cùng chiêm ngưỡng.

Một thác nước bên trong động băng Wachusett Glacier

Một nhà thám hiểm đang ngỡ ngàng nhìn hang động dưới lòng sông băng Muir Đây là con sông băng nổi tiếng nhất ở Alaska với chiều rộng lên tới 800m

Bên trong động băng của sông Muir

Một nhà leo núi đang vượt qua một động băng dưới lòng dòng sông Muir

Cảnh tuyệt mỹ bên trong động băng của sông Muir. Con sông và động băng này được đặt theo tên của một nhà thám hiểm thế kỷ 19 John Muir

Glacier có 1 khu bảo tồn với nhiều núi non hiểm trở, sông băng và các bãi biển hoang sơ

Một hang động dưới dòng sông băng ở Công viên quốc gia vịnh Glacier

Tự nhiên thường làm chúng ta kinh ngạc với sự phô diễn vẻ đẹp đầy màu sắc và ấn tượng của nó. Nhưng biểu diễn chỉ cho vui của động vật hoang dã thì không bình thường chút nào. Đó chính là những gì mà những con cá voi lưng gù Alaska này đang làm, được chụp ảnh lại, và chúng chỉ nhảy cho vui ở Thái Bình Dương. Cá voi lưng gù to lớn có thể nặng tới 30 tấn Anh mỗi con, chúng có thể  nhảy cao tới 45 feet lên không trung trong những màn trình diễn mạnh mẽ.